Information
Date: November 1998
Title: Perspectief - Du hast mich gefragt - Waarom Amerika niet vraagt
Source: Counterpoint
Translator: Dutch translation from English by
Ton
Press Article
"Je zou denken dat de nazi's het nu wel zo langzamerhand zouden hebben opgegeven." Mijn oren begonnen te tintelen en ik richtte mijn aandacht op iets anders dan de schaal met mie voor mij. Ik concentreerde mij op de spreker, een harige shirtloze gozer die bij de faculteits-tv rondhing. "Nazi's?" dacht ik, en hardde mijzelf voor het gesprek dat zou gaan volgen. Een uitbarsting van Duitse techno op de televisie verstoorde mijn visioenen. Ik gluurde naar het scherm en de flikkerende teksten van MTV's 'Say What?' overspoelden mij. De woorden lazen "Jij haat mij," en ik deed het bijna af als slechts een ander boos en onbeduidend stukje industriele rock. Maar er scheen iets niet te kloppen. Ik luisterde naar de Duitse teksten en realiseerde wat mij opviel: zij klopten niet met de vertaling. "Wat is dit?" vroeg ik aan de halfslapende gozer. "Ramsteen," zei hij. "Ze zijn erg populair, maar ik denk gewoon dat de nazi's opnieuw proberen de boel over te nemen - het gaat alleen maar over haat."
In tegenstelling tot wat iedereen denkt, gaat Rammstein's 'Du hast' in feite niet over haat. Ondanks dat de teksten van deze huidige tienerfavoriet hun deel aan angst bevatten, zouden de meeste luisteraars verbaasd staan als zij wisten waar het echt over ging. In plaats van "Je haat het om mij te zeggen / En ik heb niet gehoorzaamd," zoals MTV dit heeft verspreid binnen de Amerikaanse muziekwereld, vertaalt het refrein van dit lied zich als "Je hebt mij gevraagd / En ik heb niets gezegd." (Zelfs dat is slechte grammatica.) Het is mogelijk dat Rammstein dit woordenspel bewust zo heeft bedoeld met 'Du hast', omdat de werkwoorden "to have" (=hebben) en "to hate" (=haten) hetzelfde klinken in bepaalde uitspraken. Er wordt geen uitspraak gedaan in de Engelse vertaling van de echte betekenis van de hele zin - een nogal belangrijke verwaarlozing. Maar het zou oneerlijk zijn om de gehele schuld op MTV af te schuiven, aangezien hun vertaling overeenkomt met degene die op Rammstein's homepage, www.rammstein.com staat.
Waarom zou Rammstein fouten in hun Engelse teksten op hun eigen homepage laten zitten? Onwetendheid over de Engelse taal is een onwaarschijnlijke boosdoener: Amerikaanse reizigers in Duitsland hebben vaak moeite om een gesprek aan te gaan in de locale taal, zodra zij herkend worden als Engelssprekenden. Het ligt veel meer voor de hand dat Rammstein meer uit hun muzikale verschijning wil halen door hun teksten "interessanter" to maken voor een bepaald publiek, door de verkeerde vertaling, welke bijna per ongeluk lijkt te zijn gebeurd - behalve voor iemand met een beetje kennis van het Duits. Deze "vertaalde" teksten veranderen Rammstein's image behoorlijk, door het lied van een luchthartige tirade over monogamie te veranderen in een sexueel geweldadig en keiharde proclamatie van "niets is belangrijker als ik." De zanger verkrijgt het imago van een doorgewinterde slechterik door zijn onverschilligheid en een vrouw slechts als voorwerp te zien, een imago dat niet blijkt uit de originele tekst, voor zover dit aanwezig is.
Maar de grootste misdaad moet nog komen. De kern van de zaak is niet het misleiden van de niet-Duitssprekenden door Rammstein, maar meer Amerika's gemakkelijke aanname hiervan. Door hebzuchtig alles wat maar buitenlands is te verorberen zonder ook maar even naar de inhoud te kijken, heeft Amerika's goedgelovigheid al eerder haar publieke waardigheid ondermijnd. Het grote succes van de danshit Macarena is een mooi voorbeeld van America's culturele naiviteit. In een tijd waar diversiteit de grote rage is, vallen de Amerikanen over elkaar heen in hun haast internationale ditjes en datjes in zich op te nemen.
In dit geval heeft de Amerikaanse intellectuele domheid onvoorziene gevolgen. Door 'Du hast' met de hatelijke betekenis populair te maken, ondersteunen de Amerikanen een geweldigdadig stereotype waar de Duitsers al sinds de Tweede Wereldoorlog tegen moeten opboksen. Verbanden tussen Duitsland en haat, skinheads en nazi's zijn maar al te snel - en gebaseerd op persoonlijke voorkeur - gelegd. Terwijl raciale en religieuze discriminatie grote aandacht krijgen,is de meer subtielere negatieve generalisering betreffende nationalisme ook schadelijk en opmerkelijk.
Amerika's acceptatie van de wereld, op het eerste gezicht, tovert het beeld tevoorschijn van een stier die bij de neus geleid wordt, getemd, zich niets afvragend en hulpeloos. Het wordt tijd dat Amerika rechtop gaat zitten en een gezonde dosis wantrouwen ontwikkelt. Dus neem het initiatief, duik er wat dieper in en de volgende keer als iemand zegt "Jij hebt me gevraagd, laat ze dan niet eindigen met "En ik heb niets gezegd."